5. október 2026 AtNorth til liðs við Samorku: „Við lítum á varmann sem auðlind“ Gagnaversfyrirtækið atNorth bættist nýlega við í hóp aukaaðila að Samorku. Það er fyrsta gagnaversfyrirtækið innan samtakanna og Samorka býður það hjartanlega velkomið. Rekstur gagnavera tengist orku- og veitumálum á marga vegu. Hann byggir á öruggu aðgengi að endurnýjanlegri orku og getur skilað varma sem nýtist til dæmis við hitun húsa eða í gróðurhúsum. Með aðild atNorth bætast verðmæt ný reynsla og nýtt sjónarhorn í hóp aðildarfélaga Samorku. Við fengum Bylgju Pálsdóttur, samskiptastjóra atNorth, til að segja okkur frá fyrirtækinu, hröðum vexti þess á Norðurlöndum og því hvers vegna atNorth ákvað að ganga til liðs við Samorku. Sjö gagnaver á Norðurlöndum AtNorth hannar, byggir og rekur gagnaver og býður hagkvæmar, skalanlegar og sérsniðnar lausnir fyrir fyrirtæki. Höfuðstöðvarnar eru í Hafnarfirði og hjá félaginu starfa tæplega 400 manns. „Við rekum sjö gagnaver á Norðurlöndum og þrjú þeirra eru á Íslandi: í Hafnarfirði, Reykjanesbæ og á Akureyri,“ segir Bylgja. „Sjálfbærni er kjarninn í starfsemi okkar. Gagnaverin eru knúin endurnýjanlegri orku og styðja við hringrásarhagkerfið. Við leggjum áherslu á góða hönnun, orkunýtingu og markvissa rekstrarstýringu. Þannig tryggjum við trausta innviði til langs tíma og sveigjanlegar lausnir fyrir viðskiptavini.“ Hraður vöxtur og nýir eigendur Fyrirtækið hefur stækkað hratt á fáum árum. „Árið 2021 rákum við tvö gagnaver á Íslandi. Í dag eru þau sjö á Norðurlöndum og við vinnum að frekari uppbyggingu í Danmörku, Finnlandi, Íslandi, Noregi og Svíþjóð,“ segir Bylgja. Hún segir þróunina endurspegla ört vaxandi þörf fyrir stafræna innviði. „Skýjaþjónusta, gervigreind og sívaxandi gagnavinnsla kalla á gagnaver sem eru bæði afkastamikil og orkunýtin.“ Í september luku CPP Investments og Equinix kaupum á atNorth. „Nýir eigendur tryggja félaginu langtímafjármögnun og veita okkur aðgang að alþjóðlegri reynslu og tengslaneti sem styður við frekari uppbyggingu,“ segir Bylgja. „Tækifærin felast í því að byggja gagnaver sem vaxa með þörfum viðskiptavina og nýta styrkleika Norðurlandanna: endurnýjanlega orku, svalt loftslag og stöðugt rekstrarumhverfi.“ „Við lítum á varmann sem auðlind“ Orka og orkunýtni eru stór hluti af rekstri gagnavera. Þar segir Bylgja að norrænar aðstæður skipti miklu máli. „Kalt loftslagið kælir gagnaverin á náttúrulegan hátt. Það dregur bæði úr orkunotkun og kostnaði.“ Nær öll orkan sem tölvubúnaðurinn notar verður að lokum að varma. „Víða er þeim varma einfaldlega hleypt út í umhverfið. Við lítum hins vegar á hann sem auðlind sem getur skapað verðmæti í nærsamfélaginu. Hann má til dæmis nýta til að hita íbúðar- og atvinnuhúsnæði, í gróðurhúsum til matvælaframleiðslu og í iðnaði.“ Gagnaver er í gangi allan sólarhringinn, allt árið. Það skilar því jöfnum og stöðugum varma sem hentar vel starfsemi sem þarf hita allan ársins hring. „Gott dæmi er gróðurhús við hlið gagnavers sem fær hita til ræktunar frá gagnaverinu, í stað þess að varminn fari til spillis.“ Varmanýting hugsuð frá upphafi Til að varminn nýtist þarf að gera ráð fyrir því strax við hönnun. „Nýjustu gagnaver atNorth eru því hönnuð með varmanýtingu í huga frá upphafi. Við höfum þegar komið á varmasamstarfi á nokkrum stöðum á Norðurlöndum,“ segir Bylgja. Hún bætir við að á Íslandi verði áfram lögð áhersla á að þróa starfsemina og finna leiðir til að nýta varmann frá gagnaverunum í þágu nærsamfélagsins. Uppbygging á öllum Norðurlöndum Fram undan er áframhaldandi uppbygging til að mæta vaxandi eftirspurn eftir gagnaverum og afkastamikilli tölvuvinnslu. Meðal verkefna í þróun eru stór gagnaverasvæði í Kouvola í Finnlandi, Ølgod í Danmörku, Sollefteå í Svíþjóð og Haugaland í Noregi. „Svæðið í Haugaland verður fyrsta gagnaver atNorth í Noregi. Þar með verðum við með starfsemi eða uppbyggingu á öllum Norðurlöndum,“ segir Bylgja. Nýtt sjónarhorn inn í umræðuna Spurð hvers vegna atNorth sótti um aukaaðild að Samorku segir Bylgja að fyrirtækið vilji taka þátt í faglegu samtali um orku, veitur og innviði á Íslandi. „Rekstur gagnavera byggir á öruggu, hagkvæmu og sjálfbæru orkuumhverfi. Við höfum víðtæka reynslu af nýtingu og uppbyggingu slíkra innviða á Norðurlöndum og viljum miðla henni.“ Hún bendir á að atNorth geti komið með nýtt sjónarhorn inn í umræðu þar sem orkumál, stafræn þjónusta, atvinnuuppbygging og hringrásarlausnir mætast. „Reynsla okkar getur nýst í samtalinu um hvernig íslensk orka og innviðir geta skapað verðmæti til framtíðar. Á sama tíma vonumst við auðvitað til að læra af öðrum aðildarfyrirtækjum, efla samstarf og taka þátt í uppbyggilegu samtali um sameiginleg viðfangsefni,“ segir Bylgja að lokum. Samorka fagnar því að fá atNorth til liðs við samtökin og býður fyrirtækið hjartanlega velkomið í hópinn.
Hvað er svona snjallt við snjallmæla? Hvað er eiginlega svona snjallt við snjallmæla og hvað breytist þegar hefðbundnum mælum er skipt út fyrir snjalla? Í nýjasta þætti Lífæða landsins ræðum við snjallmæla á mannamáli við Ingu Láru Jónsdóttur, framkvæmdastjóra þjónustu og snjallra lausna hjá HS Veitum, og Valtý Guðmundsson, deildarstjóra mælaumsýslu hjá HS Veitum. Við förum yfir hvað snjallmælar eru og hvernig þeir virka, hvaða ávinningur felst í þeim fyrir heimili, fyrirtæki og veiturnar sjálfar og hvernig innleiðing þeirra gengur fyrir sig. Við ræðum líka hvernig snjallmælar geta hjálpað til við að greina bilanir og óeðlilega notkun, stuðlað að betri nýtingu auðlinda og hvaða möguleikar opnast þegar við höfum betri upplýsingar um notkun á rafmagni og heitu og köldu vatni. Og auðvitað, síðast en ekki síst: Hvað vita snjallmælarnir í raun um okkur?
25. september 2026 Elma gengur til liðs við Samorku: „Mikilvægt að vera við borðið“ Elma orkuviðskipti bættist nýverið í hóp aðildarfyrirtækja Samorku og er ánægjuleg viðbót við fjölbreyttan hóp fyrirtækja innan samtakanna. Samorka leggur áherslu á að vera breið og öflug hagsmunasamtök orku- og veitufyrirtækja, þar sem ólík þekking, reynsla og sjónarhorn koma saman. Fjölbreytt aðild styrkir samtökin og skapar enn betri grundvöll fyrir samtal og samstarf um orku- og veituinnviði landsins. En hvað gerir Elma og hvaða hlutverki gegnir fyrirtækið á íslenskum raforkumarkaði? Við fengum Katrínu Olgu Jóhannesdóttur, framkvæmdastjóra Elmu orkuviðskipta, til að segja okkur nánar frá starfseminni, tilurð fyrirtækisins og þeirri þróun sem nú á sér stað á íslenskum raforkumarkaði. Mikilvægur innviður í íslenska orkukerfinu „Elma er viðskiptavettvangur með raforku og mikilvægur hlekkur í íslenska orkukerfinu. Við rekum næsta-dags markað og innandagsmarkað í samstarfi við Nord Pool, n auk þess sem við bjóðum upp á vettvang fyrir lengri viðskipti og uppboð,“ Segir Katrín Olga og bætir við að hlutverk Elmu sé í raun tvíþætt. „Annars vegar erum við markaðsvettvangur þar sem kaupendur og seljendur raforku geta átt viðskipti á gagnsæjan og hlutlausan hátt og verð myndast út frá framboði og eftirspurn. Þar geta markaðsaðilar keypt og selt raforku til að mæta þörfum sínum, nýtt tækifæri á markaði og brugðist við breytingum í framboði og eftirspurn. Hins vegar gegnir markaðurinn mikilvægu kerfislegu hlutverki. Skammtímamarkaðir gerir markaðsaðilum kleift að bregðast við breyttum aðstæðum nær afhendingu og dregur úr því að jöfnunarorkumarkaðurinn sé nýttur sem almennur viðskiptamarkaður. Um leið gefur verðmyndunin mikilvægar upplýsingar um stöðu kerfisins hverju sinni – hvort þar sé gnótt eða skortur – og styður þannig við betri nýtingu orkunnar, meiri sveigjanleika og öruggari rekstur raforkukerfisins.“ Elma er því ekki bara vettvangur fyrir viðskipti heldur hluti af þeim innviðum sem stuðla að betri nýtingu orkunnar, auknu orkuöryggi og sterkara raforkukerfi. „Einhvern tímann þarf einfaldlega að stökkva“ Katrín Olga segir að sú hugmynd að koma á fót skipulögðum raforkumarkaði á Íslandi hafði verið til skoðunar frá árinu 2008. Margar skýrslur hafi verið unnar, málið rætt frá ýmsum hliðum og mismunandi útfærslur skoðaðar. „En einhvern tímann þarf einfaldlega að stökkva og taka skrefið. Það er líklega aldrei hægt að finna hinn fullkomna tímapunkt til að hefja nýjan markað. Markaðurinn þarf að fá að þróast, þátttakendur þurfa að læra á hann og traust og seljanleiki byggjast upp með tímanum.“ Hún segir að þörfin hafi verið, að þeirra mati mjög skýr. „Áður en Elma kom til sögunnar var jöfnunarorkumarkaðurinn oft nýttur sem eins konar skammtímamarkaður, en það er ekki hlutverk hans. Jöfnunarorkumarkaðurinn á fyrst og fremst að vera síðasta úrræði kerfisins til að halda jafnvægi milli framleiðslu og notkunar. Með tilkomu Elmu hafi orðið til skipulagður skammtímamarkaður þar sem kaupendur og seljendur geti átt viðskipti með raforku nær afhendingu. „Það skapar bæði markaðslega og kerfislega virkni sem áður vantaði.“ Þá sé málið beintengt orkuöryggi. „Með betri nýtingu þeirrar orku sem þegar er til staðar, meiri sveigjanleika og skýrari verðmerkjum getum við bæði aukið orkuöryggi og styrkt kerfislegt öryggi,“ segir hún. Byggja á norrænni reynslu en íslenskum aðstæðum Strax í upphafi ákvað teymi Elmu að reyna ekki að byggja allt sjálf frá grunni heldur tengjast öflugum erlendum aðila, bæði Strax í upphafi ákvað teymi Elmu að reyna ekki að byggja allt sjálf frá grunni heldur tengjast öflugum erlendum aðila, bæði tæknilega og þekkingarlega. Fyrir valinu varð Nord Pool, sem hefur rekið skipulagða raforkumarkaði á Norðurlöndum og í Evrópu frá árinu 1992. „Með því að velja þekkt og reynt norrænt viðskiptakerfi teljum við okkur geta boðið eins öruggan viðskiptavettvang og völ er á, bæði með tilliti til netöryggis og rekstraröryggis. Jafnframt er vettvangurinn notendavænn fyrir markaðsaðila.“ Katrín Olga segir samstarfið við Nord Pool þó ekki snúast eingöngu um tæknilegan rekstur. „Nord Pool rekur markaðinn fyrir okkur frá Osló, en ekki síður er mikilvæg sú þekking og reynsla sem fylgir samstarfinu. Við fáum aðgang að áratuga reynslu af rekstri raforkumarkaða, markaðshönnun, uppgjöri og þróun markaða. Það hefur skipt okkur miklu máli að íslenski markaðurinn byggi frá fyrsta degi á traustum og reyndum innviðum.“ Hún bendir á að sérstaða Elmu felist líka í því hvernig viðskiptin eru byggð upp. „Elma er miðlægur mótaðili í viðskiptunum, það er kaupandi gagnvart hverjum seljanda og seljandi gagnvart hverjum kaupanda. Með því tökum við mótaðilaáhættuna út úr viðskiptunum. Markaðsaðilar þurfa því ekki að meta lánshæfi eða greiðslugetu hvers annars áður en viðskipti fara fram, heldur treysta á sameiginlega umgjörð, reglur og uppgjör Elmu.“ Jafnframt séu viðskiptin nafnlaus og fari fram eftir sömu reglum fyrir alla. „Enginn markaðsaðili sér hver stendur hinum megin við viðskiptin og það styður bæði jafnræði og samkeppni. Verðmyndunin byggir þannig á framboði og eftirspurn en ekki á því hverjir aðilarnir eru.“ Skammtímamarkaður getur stutt við nýsköpun og orkuskipti Hjá Elmu hefur verið lögð áhersla á að íslenski markaðurinn þurfi að þróast út frá íslenskum aðstæðum. „Þar er staðan að mörgu leyti öfug við það sem við sjáum víða í Evrópu,“ segir Katrín Olga og bendir á að evrópskir raforkumarkaðir séu mjög sterkir á skammtímahliðinni og áhersla hafi verið á að efla langtímasamninga. „Á Íslandi er hins vegar mjög stór hluti raforkunnar þegar seldur með langtímasamningum. Verkefnið hér er því fremur að auka vægi skammtímamarkaða og skapa virkari tengingu milli framboðs, eftirspurnar og raunverulegrar stöðu kerfisins hverju sinni.“ Hún segir það ekki síður skipta máli til framtíðar. „Virkur skammtímamarkaður er að mínu mati forsenda frekari nýsköpunar og þróunar í orkukerfinu og þar með orkuskipta. Ef við ætlum að nýta í meira mæli sveigjanlega orkugjafa eins og vindorku þarf að vera markaður þar sem hægt er að bregðast hratt við breytingum í framleiðslu og eftirspurn.“ Þá eigi það sama við um nýjar lausnir, „-eins og rafhlöðugeymslur, rafeldsneytislausnir, eftirspurnarsvörun og aðra tækni sem getur aukið sveigjanleika og nýtingu kerfisins.“ Slíkar lausnir þurfi bæði verðmerki og markað þar sem þær geta sýnt fram á verðmæti sitt. „Þess vegna lítum við ekki á Elmu eingöngu sem viðskiptavettvang. Elma er hluti af þeim grunninnviðum sem þarf ef íslenska orkukerfið á að halda áfram að þróast, styðja við nýsköpun og mæta orkuskiptum næstu ára.“ Næsta verkefni að auka seljanleika Sé litið til framtíðar segir Katrín Olga stóra verkefnið vera að auka seljanleikann á markaðinum. „Við höfum lagt mikla vinnu í að greina hvað þarf til þess og erum nú að vinna að nokkrum málum sem við teljum geta haft áhrif. Sumt af því er innan okkar eigin áhrifasviðs og þar getum við sjálf tekið frumkvæði.“ Önnur atriði, segir hún, að kalli hins vegar á þátttöku fleiri aðila og í sumum tilvikum stuðnings stjórnvalda. „Ef við ætlum að byggja upp virkan og öflugan skammtímamarkað þarf markaðurinn í heild að sjá verðmætið í því og nægt magn þarf að fara í gegnum hann.“ Þetta sé eðlilegt næsta skref í þróuninni. „Fyrst þurfti að byggja innviðina og koma mörkuðunum af stað. Nú þurfum við að tryggja að markaðurinn verði nægilega virkur til að verða sterkur verðmyndunarvettvangur og raunverulegt verkfæri fyrir markaðsaðila og raforkukerfið. Við teljum það mjög mikilvægt fyrir íslenska raforkukerfið. Virkur markaður segir okkur hvar við stöndum. Hann gefur merki um skort eða gnótt, auðveldar aðlögun að breytingum í framleiðslu og eftirspurn og stuðlar að því að orkan nýtist betur.“ „Það skiptir máli að vera við borðið“ Katrín Olga segir hennar eigin reynslu spila ákveðið hlutverk þegar kom að þeirri ákvörðun Elmu að gerast aðildarfyrirtæki Samorku. „Ég var formaður Viðskiptaráðs Íslands í nokkur ár og þekki því vel þá vinnu sem fer fram innan hagsmunasamtaka. Mín reynsla er sú að það skiptir miklu máli að vera við borðið en ekki standa fyrir utan. Samorka er mikilvægur vettvangur fyrir íslenska orkugeirann og mörg af þeim viðfangsefnum sem þar eru rædd hafa bein áhrif á þróun raforkumarkaðarins. Þar eru framleiðendur, sölufyrirtæki og aðrir lykilaðilar greinarinnar saman komnir og það skiptir okkur máli að taka þátt í því samtali.“ Hún bendir á að Elma orkuviðskipti komi með sitt sjónarhorn, sjónarhorn markaðarins. „En við viljum jafnframt hlusta og læra af öðrum. Ég tel að stór verkefni í orkumálum verði best leyst með samtali og samstarfi ólíkra aðila. Við vonum því að aðildin að Samorku geri okkur kleift að taka virkari þátt í umræðu um framtíð íslenska orkukerfisins, miðla okkar þekkingu og sjónarmiðum og jafnframt byggja upp enn sterkari tengsl við aðra aðila í greininni,“ segir Katrín Olga að lokum. Samorka fagnar því að fá Elmu orkuviðskipti til liðs við samtökin og býður fyrirtækið hjartanlega velkomið í hópinn.
17. september 2026 Rafvæðum Evrópu sagði von der Leyen í stefnuræðu „Við þurfum að rafvæða Evrópu,“ sagði Ursula von der Leyen, forseti framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins í stefnuræðu sinni „State of Union“ í Evrópuþinginu í Strassborg í gær, 16. september. „Við þurfum að styrkja enn frekar upbyggingu á okkar eigin hreinu orkugjöfum, hvort sem þeir eru endurnýjanlegir, kjarnorka eða af öðrum toga. En þeir verða að skila okkur orkusjálfstæði og ná niður orkuverði.“ bætti von der Leyen við. Forseti framkvæmdastjórnarinnar sagði að markmið ESB væri að tvöfalda hlut rafmagns í orkunotkun í aðildarríkjum bandalagsins til ársins 2040. Þannig gætu ESB-ríkin sparað sér árlega um 260 milljarða Evra sem þau greiða núna fyrir innflutt jarðefnaeldsneyti. En rafmagnið þurfi líka að vera til reiðu fyrir notendur. „Í fyrra bættust við meira en 80 GW af endurnýjanlegu uppsettu afli. Sexfalt það afl bíður þess hinsvegar að vera tengt inn á flutningskerfi raforku í álfunni,“ sagði forseti framkvæmdastjórnarinnar og lagði þunga áherslu á að stefnumótun og lagasetning um „EU Grids Package“ fengi framgang sem fyrst. Með þeim pakka á að stórefla flutningskerfi raforku í Evrópu, með hraðari og skilvirkari leyfisveitingum, fjárfestingum og fleiri aðgerðum. „Við þurfum að hraða fjárfestingum og tengingum við flutningskerfið auk þess að þróa lausnir til að geyma orku. Í stuttu máli, tryggjum að framtíð Evrópu verið rafvædd. Það er nauðsynlegt,“ sagði Ursula von der Leyen. Orkumálin voru áberandi í stefnuræðu hennar og tvinnuðust eðlilega inn í umfjöllun um alþjóðamál. Þar var ofarlega á baugi hækkun orkuverðs á heimsvísu vegna stríðs Bandaríkjanna og Ísraels við Íran. Forseti framkvæmdastjórnarinnar lagði áherslu á samkeppnishæfni Evrópu þar sem lægra orkuverð skiptir miklu máli. Þá fjallaði hún einnig um gervigreind, áhrif samfélagsmiðla og margt fleira. Síðast en ekki síst lýsti Urusla von der Leyen þeirri skoðun sinni að Kanada ætti að verða fyrsta auka aðildarríki Evrópusambndsins eða „Associate Member.“ Þar beindi hún orðum sínum til Mark Carney, forsætisráðherra Kanada sem var í þingsalnum í Strassborg. „Við deilum sama úthafi, gildum og heimssýn. Og við munum móta okkar sameiginlegu framtíð,“ sagði Ursula von der Leyan við kanadíska forsætisráðherrann. Fréttaskýrendur segja þó að yfirlýsing hennar um hina svokölluðu aukaðild Kanada virðist hafa komið flestum á óvart – hvort sem þeir voru meðal áheyrenda í Strassborg eða í höfuðborgum aðildarríkja ESB. Mark Carney ávarpaði svo Evrópuþingið daginn eftir, eða 17. september og helgaði orkumálum töluverðan hluta af sinni ræðu. Hann lagði m.a. áherslu á margvíslega styrkleika Kanada á því sviði enda er landið ríkt af orkugjöfum auk þess að hafa aðgang að sjaldgæfum málmum sem m.a. eru mikilvægir fyirr orkuskiptin. Lesið ræðu Ursulu von der Leyen í heild sinni hér: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ov/speech_26_1868: Rafvæðum Evrópu sagði von der Leyen í stefnuræðu
16. september 2026 Forysta Nordenergi ræddi tækifæri í hreinni orku við orkumálaráðherra Finnlands Kröftug rafvæðing á öllum sviðum samfélagsins með hreinum orkugjöfum var í brennidepli á ársfundi Nordenergi, sem fór fram í Helsinki í Finnlandi dagana 15.-16. september. Nordenergi er samstarfsvettvangur norrænna landssambanda í græna orkugeiranum. Finnur Beck framkvæmdastjóri og Sveinn Helgason, verkefnisstjóri erlends samstarfs sóttu ársfundinn fyrir hönd Samorku. Forystusveit Nordenergi fundaði með Sari Multala, loftslags- og orkumálaráðherra Finnlands. Þar var meðal annars rætt um mikilvægi norrænnar samvinnu í orkumálum og hvernig aðgengi að hreinni orku getur laðað að fjárfestingar og stutt við atvinnuuppbyggingu. Einnig bar á góma tækifæri tengd uppbyggingu gagnavera, skilvirkni raforkumarkaða, áfallaþol innviða og nauðsyn þess að flutningskerfi raforku standi undir aukinni rafvæðingu og eftirspurn. Green Power Denmark fer nú með formennsku í Nordenergi og leggur áherslu á áframhaldandi rafvæðingu til að efla samkeppnishæfni Evrópu og ná loftslagsmarkmiðum. Til þess þurfi frekari fjárfestingar í hreinum orkugjöfum og öflugum innviðum, auk þess sem norræn samvinna gegni lykilhlutverki í að tryggja hagstætt orkuverð og orkuöryggi. Norðurlöndin eru í fremstu röð í þróun og nýtingu endurnýjanlegra orkugjafa en glíma jafnframt við sameiginlegar áskoranir, meðal annars við uppbyggingu flutnings- og dreifikerfa raforku. Norrænu orkusamtökin leggja því ríka áherslu á að efla áfallaþol og orkuöryggi og hafa aukið samstarf sitt á því sviði í ljósi nýrra ógna og hraðra breytinga í alþjóða- og öryggismálum. Sú gerir orkusjálfstæði enn brýnna en ella.
16. september 2026 Nýr kafli í íslenskri orkusögu með gangsetningu Vaðölduvers Merkum áfanga í íslenskri orkusögu var náð í gær þegar Vaðölduver, fyrsta vindorkuver landsins, var formlega gangsett. Fjórar vindmyllur voru ræstar við hátíðlega athöfn á Vaðöldu en alls hafa 14 myllur verið reistar í fyrsta áfanga verkefnisins. Aðrar 14 munu bætast við á næsta ári og er stefnt að því að Vaðölduver verði komið í fullan rekstur fyrir lok árs 2027. Uppsett afl versins verður þá 120 MW. Gangsetning Vaðölduvers markar tímamót í íslenskri orkuöflun. Með henni bætist vindorka við þá endurnýjanlegu orkukosti sem Ísland hefur byggt á um áratugaskeið. Fjölbreyttari orkuöflun styrkir raforkukerfið og eykur möguleika samfélagsins til að mæta vaxandi orkuþörf, styðja við orkuskipti og skapa ný tækifæri til verðmætasköpunar. Mynd: Landsvirkjun Að baki áfanganum liggur umfangsmikil vinna og samstillt átak starfsfólks Landsvirkjunar, verktaka og fjölmargra samstarfsaðila. Verkefnið sýnir með skýrum hætti þann kraft, metnað og tæknilega styrk sem einkennir íslenskan orkugeira. Samorka óskar Landsvirkjun og öllum sem komið hafa að uppbyggingu Vaðölduvers innilega til hamingju með þennan sögulega áfanga.
10. september 2026 Þingmálaskrá kynnt: Orka á þingi í vetur Þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar fyrir 158. Löggjafarþing var birt í gær. Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra hyggst leggja fram þó nokkur mál sem snerta orku-og veitufyrirtæki með beinum og óbeinum hætti. Skilvirkari leyfisveitingar Samorka fagnar þeim áherslum sem birtast í þingmálaskrá og lúta að einföldun á seinlegum leyfisveitingarferlum. Þessi áhersla birtist víða í þingmálaskránni; í frumvarpi forsætisráðherra um einföldun regluverks, frumvörpum félags- og húsnæðismálaráðherra um breytingu á skipulagslögum og lögum um mannvirki og frumvörpum umhverfis-, orku-, og loftslagsráðherra um flýtingu uppbyggingar raforkuinnviða. Leyfisveitingaferli hér á landi standast ekki þau tímamörk sem gilda annars staðar á EES-svæðinu og Samorka telur brýnt að ferlin verði einfölduð og stytt án þess að slakað sé á kröfum um vandaða málsmeðferð. Orkuöflun til næstu 25 ára Fyrsta orkuöflunaráætlun stjórnvalda til næstu 25 ára á að líta dagsins ljós í janúar. Það er von Samorku að þar birtist metnaðarfull áform sem raunverulega leiði til þess að orkuframleiðendur og atvinnuvegir sjái framtíð í því að byggja hér upp raforkuframleiðslu til að mæta orkuskiptunum og framtíðaruppbyggingu atvinnulífs um allt land. Skýr og fyrirsjáanleg stefna er forsenda þess að fjárfestingar í orkuöflun og innviðum haldi í við þarfir samfélagsins. Fasteignaskattur á orkumannvirki Þá er boðað frumvarp um fasteignaskatt á orkumannvirki sem mun hafa bein áhrif á kostnað við orkuöflun. Þó Samorka styðji eindregið sjónarmið um að nærsamfélög njóti góðs af orkuframleiðslu, þá má slíkt ekki verða of dýru verði keypt. Raforkuöryggi heimila og atvinnulífs Von er á frumvarpi um raforkuöryggi til að tryggja að nægt framboð sé til staðar fyrir heimili og atvinnulíf. Samorka hefur lagt áherslu á að við útfærslu slíks kerfis sé jafnræðis gætt og ekki leggist óhóflegar eða of þungar byrðar á orkuframleiðendur. Hér verður að gæta þess að ábyrgð og hlutverk ólíkra aðila séu skýr og vel skilgreind. Áfallaþol og öryggi mikilvægra innviða Orku- og veituinnviðir eru burðarás í öryggi samfélagsins og áfallaþol þeirra og viðnámsþróttur ráða miklu um hvernig landið stendur af sér náttúruvá, netógnir og aðrar truflanir. Á þinginu eru boðuð lög um almannavarnir, ný öryggislöggjöf, lög um öryggi net- og upplýsingakerfa mikilvægra innviða og innleiðing á svokallaðri NIS2 tilskipun sem hefur það að markmiði að auka viðnámsþrótt samfélagslega mikilvægrar starfsemi gagnvart netógnum. Samorka leggur áherslu á að staða orku- og veitufyrirtækja í almannavarnakerfinu sé skýr og að náið samstarf verði við stjórnvöld um að skilgreina hvað telst til grunninnviða í þágu almannahagsmuna, hvaða kröfur eru gerðar til þeirra og hvernig nauðsynleg uppbygging þeirra verður fjármögnuð. Mikil fjárfestingarþörf í veituinnviðum Hitaveitur, vatnsveitur og fráveitur eru grunnþjónusta sem samfélagið treystir á daglega og standa frammi fyrir mikilli þörf fyrir fjárfestingar, hvort sem er í nýrri jarðhitaöflun, endurnýjun eldri lagna eða uppbyggingu í ört vaxandi byggðum. Rekstrar- og fjárfestingarumhverfi þessara innviða verður að tryggja að hægt sé að fjármagna og standa að nauðsynlegri uppbyggingu. Samorka kallar eftir því að þingið láti sig þessi mál varða. Samorka fylgist vel með framvindu mála Fjölda mörg önnur mál munu koma til kasta Samorku og aðildarfyrirtækja okkar í vetur sem haft geta víðtæk áhrif bæði á einstök fyrirtæki og samfélagið allt. Má þarf nefna frumvarpi um sjálfstæði Raforkueftirlitsins, breyting á lögum um stjórn vatnamála og frumvarp til laga um orkunýtni. Samorka er reiðubúin til samstarfs við þing og ráðuneyti um öll þessi mál.
9. september 2026 Nýsköpunarverðlaun Samorku 2026: Óskað eftir tilnefningum Nýsköpun og hugmyndaauðgi hefur alla tíð verið veigamikill hluti af íslenskum orku- og veitugeira. Stórbætt lífsgæði landsmanna á síðustu áratugum má þakka nýrri þekkingu, hugviti og framsýni sem lagði grunn að sjálfbærni og verðmætasköpun í samfélaginu. Samorka óskar nú eftir tilnefningum til Nýsköpunarverðlauna Samorku 2026. Verðlaunin verða afhent 19. nóvember og verður þetta í sjötta sinn sem þau eru veitt. Leitað er að framúrskarandi nýsköpunar- og sprotafyrirtækjum sem þróa lausnir eða verkefni á sviði orku- og veitumála. Sérstaklega er horft til verkefna sem falla undir eitt eða fleiri eftirfarandi atriða: Tæknilausnir fyrir orku- og veitugeirann. Nýsköpun sem byggir á nýtingu orku, heits vatns, neysluvatns, fráveitu eða annarra auðlindastrauma. Lausnir sem styðja við orkuskipti. Lausnir sem stuðla að því að loftslagsmarkmið náist. Hugmyndir og viðskiptaáætlanir sem eru hagkvæmar, raunhæfar og líklegar til árangurs. Óháð dómnefnd fagfólks úr orku- og veitugeiranum velur úr þeim tilnefningum sem berast. Fyrirtækjum er velkomið að tilnefna sig sjálf. Við tilnefningu skal fylla út rafrænt form og gera grein fyrir fyrirtækinu, lausninni sem það hefur þróað, virðissköpun hennar og þeim áhrifum sem hún getur haft. Frestur til að senda inn tilnefningar er til og með 15. október 2026 og farið verður með allar tilnefningar sem trúnaðarmál. Fyllið út tilnefningarformið hér Orku- og veitufyrirtæki landsins standa að Nýsköpunarverðlaununum og koma því ekki til greina sem verðlaunahafar. Handhafi Nýsköpunarverðlauna Samorku 2025 var SnerpaPower. Fyrri verðlaunahafar: 2024: Carbon Recycling International 2023: Atmonia 2022: Alor 2021: Laki Power
7. september 2026 Evrópuþingið mótar afstöðu til „European Grids Package“ Afstaða Evrópuþingsins til „European Grids Package“ liggur væntanlega fyrir í dag, fimmtudaginn, 10. september þegar orkunefnd þingsins greiðir atkvæði um þessa stefnumótun og aðgerðir til að efla flutnings- og dreifikerfi raforku í álfunni. Atkvæðagreiðslan er liður í því að helstu stofnanir ESB – Evrópuþingið, framkvæmdastjórnin og ráðherraráðið (Council) nái samkomulagi. Tillögurnar og fyrirhuguð lagasetning hefur tengingu við samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EEA-relevance) og skiptir því máli fyrir íslenska hagsmuni. Framkvæmdastjórn ESB kynnti tillögurnar í desember í fyrra en þær fela m.a. í sér breytingar á tilskipunum sambandsins. Markmiðið er að allir hlutar Evrópu uppskeri ávinning af orkubyltingunni með ódýrari og hreinni orku, minna þurfi að treysta á innflutt jarðefnaeldsneyti, orkuöryggi aukist og sömuleiðis viðnám gegn verðsveiflum. Politico segir frá því að Evrópuþingið vilji miðlægara og gagnsærra kerfi til að skipuleggja og hrinda í framkvæmd þessum stóra pakka en ráðherrar (Council) telja að aðildarríki ESB eigi að hafa stærra hlutverk, a.m.k. á sumum sviðum. „European Grids Package“ felur m.a. í sér að hraða og einfalda leyfisveitingar til að byggja upp flutningskerfið. Leggja þarf í gríðarlegar fjárfestingar til að ná þeim markmiðum sem sett hafa verið. Írar fara með forsæti í ráðherraráðinu (Council) til áramóta og Politico segir að þeir þurfi að hafa sig alla við til að ná niðurstöðu sem framkvæmdastjórnin og Evrópuþingið geti einnig sætt sig við. Samorka hefur fylgst grannt með þessu máli enda hafa breytingar á löggjöf og reglum ESB áhrif á starfsumhverfi íslenskra orku- og veitufyrirtækja þegar þær eru teknar upp í samninginn um Evrópska efnahagssvæðið (EES) og innleiddar í íslenska löggjöf. Myndirnar sem fylgir fréttinni eru frá Króatíu og einnig frá Kembs raforkuverinu í ánni Rín.
27. ágúst 2026 Vel sóttur morgunverðarfundur VAFRÍS og Samorku Morgunverðarfundurinn „Fráveitutilskipun ESB -séð frá Noregi“ var vel sóttur en hann fór fram í Húsi atvinnulífsins 25. ágúst. Vatns- og fráveitufélag Íslands (VAFRÍS) boðaði til fundarins í samstarfi við Samorku. Á fundinum fjölluðu Johanne Marie Olaussen, sérfræðingur hjá Sambandi norskra sveitarfélaga (KS), og Elisabeth Lyngstad, sviðsstjóri fráveituhreinsunar hjá Norsk Vann, um fráveitutilskipun Evrópusambandsins frá norsku sjónarhorni. Umfjöllunin tengdist væntanlegri upptöku tilskipunarinnar í EES-samninginn og gaf innsýn í sjónarmið norskra sveitarfélaga og fráveitugeirans. Efni af fundinum aðgengilegt Hér að neðan má horfa á upptöku af fundinum í heild sinni og nálgast glærur frummælenda. Hér má finna glærur úr fyrirlestri Elisabeth Lyngstad, NorskVann. Samorka þakkar gestum og öðrum áhugasömum fyrir sýndan áhuga, frummælendum fyrir fróðleg erindi og VAFRÍS fyrir ánægjulegt samstarf við undirbúning og framkvæmd fundarins.
