Brussel

ESB leitar samráðs um breytingar á löggjöf um netöryggi

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur opnað samráðsgátt vegna endurskoðunar á löggjöf ESB um netöryggi. (EU Cybersecurity Act). Tilgangurinn með þessari endurskoðun er að styrkja áfallaþol ESB á sviði netöryggis, gera núverandi löggjöf skilvirkari og styðja við þróun á öruggri stafrænni aðfangakeðju. Netöryggi er mikilvægur hluti af því að verja ómissandi innviði gegn nýjum ógnum – málefni sem Samorka og aðildarfyrirtæki samtakanna hafa lagt áherslu á undanfarin misseri.

Framkvæmdastjórn ESB kynnti 20. janúar s.l nýjan löggjafarpakka um netöryggi. Hluti af honum var tillaga um breytingar á EU Cybersecurity Act og breytingar sem beindust að ákveðnum þáttum NS2 tilskipunarinnar  (e. Network and Information Systems Directive) Það er ný netöryggistilskipun sem leysir af hólmi NIS 1, sem hefur verið innleidd hér á landi. NIS 2 er ætlað að tryggja netöryggi mikilvægra innviða enn frekar

Endurskoðun löggjafarinnar um netöryggi er hluti af verkáætlun framkvæmdastjórnar ESB og fellur undir þá áherslu hennar að einfalda löggjöf og minnka reglubyrði haghafa. REFIT (Regulatory Fitness and Performance programme). Öll endurgjöf haghafa og annarra í gegnum samráðsgáttina verður tekin saman og framkvæmdastjórnin mun kynna hana fyrir Evrópuþinginu og Ráði ESB (Council) sem innlegg í umræðu um breytingar á löggjöfinni, að því fram kemur í tilkynningu.

Frestur til að skila umsögnum í samráðsgátt ESB um þetta mál rennur út 20. apríl n.k. Sjá gáttina hér:

https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/14578-The-EU-Cybersecurity-Act_en: ESB leitar samráðs um breytingar á löggjöf um netöryggi

Hér má einnig lesa samantekt Bird and Bird fyrirtækisins. Hún skýrir áhrif fyrirhugaðra lagabreytinga á fyrirtæki, fleira sem viðkemur hagsmunum haghafa og greiningu á því hvernig þeir geti brugðist við.

https://www.twobirds.com/en/insights/2026/eu-cybersecurity-act-proposal-key-provisions,-scope,-and-implications-for-organisations: ESB leitar samráðs um breytingar á löggjöf um netöryggi

ESB opnar samráðsgátt um framtíðarstefnu í loftslagsmálum

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur opnað samráðsgátt fyrir nýjan stefnuramma um loftslagsmál eftir 2030 „EU‘s post-2030 climate policy framework.“ Framkvæmdastjórnin hvetur alla haghafa til að koma að sínum sjónarmiðum en gáttin er opin til 4. maí n.k.

Evrópusambandið hefur sett fram það markmið að minnka losun gróðurhúsalofttegunda um 90% árið 2040, miðað við stöðuna árið 1990. Samráðið framundan snýst einnig um loftslagsmarkmið í einstökum aðildarríkjum sem renna út árið 2030 samkvæmt tilkynningu ESB. Markmiðið er að viðhalda sterkum hvötum  til að minnka losun í samræmi við 2040-markmið ESB.

Framkvæmdastjórn ESB hvetur þá sem senda inn umsagnir að þeir leggi sitt af mörkum til að tryggja að framtíðarreglur ESB um loftslagsmál verði sanngjarnar, hagkvæmar og lagaðar að mismunandi aðstæðum í einstökum löndum.  Lög og reglur ESB um loftslagsmál hafa áhrif hér á landi i gegnum innleiðingu þeirra á grundvelli EES-samningsins.

Árangur í loftslagsmálum er samtvinnaður uppbyggingu endurnýjanlegra orkugjafa þar sem íslenski orkugeirinn stendur framarlega.

Hlekkur á tilkynningu framkvæmdastjórnar ESB og samráðsgáttina er hér:

Have your say on the EU’s post-2030 climate policy framework – Climate Action

Nýjar ógnir kalla á nýja hugsun og aðgerðir segir Eurelectric í skýrslu um áfallaþol raforkuinnviða

Eurelectric, Evrópusamtök rafiðnaðarins, hvetja fyrirtæki innan sinna vébanda til að efla stöðuvitund um aðsteðjandi ógnir og bæta viðbúnað til að geta brugðist hratt við hættuástandi. Þetta megi t.d. gera með nánara samstarfi við stjórnvöld og reglulegum æfingum. Þá sé mikilvægt að vernda lykil mannvirki og búnað enn betur m.a. með því styrkja þessa ómissandi innviði, eiga nægar birgðir af varahlutum, efla viðgerðagetu og hafa ávallt í huga áfallaþol gegn netógnum.

Þessi tilmæli koma fram í nýrri skýrslu „Battle-tested power systems“ sem Eurelectric kynnti þann 13. febrúar s.s. á öryggisráðstefnunni í München í Þýskalandi. Samorka er aðili að samtökunum sem hafa lagt ríka áherslu á að efla þurfi áfallaþol raforkugeirans í Evrópu í ljósi áskorana í hinu alþjóðlega öryggisumhverfi, ekki síst vegna allsherjar árásarstríðs Rússlands á hendur Úkraínu sem nú hefur staðið í nær fjögur ár. Orku- og veituinnviðir í Úkraínu hafa í ríkum mæli verið skotmark rússneska hersins sem reynir með því að lama samfélag og efnahagslíf Úkraínu og minnka baráttuþrek landsmanna. Skýrslan leggur áherslu á að önnur Evrópulönd geti dregið margvíslegan lærdóm af viðbrögðum stjórnvalda og orkufyrirtækja í Úkraínu við þessum árásum. „Skýrslan gerir okkur í raforkugeiranum kleift að nýta okkur þennan lærdóm frá Ukraínu með því að grípa til aðgerða annars staðar í Evrópu,“ segir Kristian Ruby, framkvæmdastjóri Eurelectric, í tilkynningu.

„Nýr veruleiki blasir við okkur með vaxandi ógnum sem krefst þess að við hugsum hlutina upp á nýtt,“ segir Markus Rauramo, forseti Eurelectric. „Fyrirbyggjandi aðgerðir, viðbrögð og uppbygging í kjölfar árása, þarf að vera kjarninn í framtíðar stefnu orkufyrirtækja.“

Stjórnendur raforkufyrirtækja í Evrópu gera sér grein fyrir þeim margvíslegu ógnum sem geirinn stendur frammi fyrir en fyrirtækin virðast þó misvel í stakk búin til að takast á við þær áskoranir. Þetta kom fram í viðtölum sem höfundar skýrslunnar áttu við hóp stjórnenda í geiranum og svörum þeirra við ítarlegum spurningalista. Þegar þeir voru beðnir að meta viðbúnaðarstig síns fyrirtækis á skalanum frá 1 til 10 var meðaleinkunnin 6.7. Fullt hús þýðir þá að fyrirtækið sé tilbúið að takast á við allt sem að kjafti kemur en einkunn upp á einn að það hafi ekkert velt fyrir sér viðbúnaði af þessu tagi. Margir svarendur lögðu áherslu á að áfallaþol eigi ekki að einskorðast við ákveðnar deildir innan fyrirtækjanna. Stjórnendur þeirra verði að hafa forystu um að áfallaþol sé samofið allri starfsemi fyrirtækisins, en sú oft ekki raunin þegar til kastanna kemur. Þetta eigi einkum við um innkaup og birgðakeðjur þar sem stjórnendur bentu sérstaklega á búnað eins og spenna og sérhæfða viðgerðagetu – nokkuð sem verður að vera til staðar en getur verið erfitt að kaupa eða tryggja með hraði þegar áföllin dynja yfir. Fyrirtækin voru öll í löndum Evrópusambandsins og könnunin náði því t.d. ekki til Noregs eða Íslands.

Skýrsla Eurelectric fjallar einnig um stefnumótun og tilskipanir Evrópusambandsins um áfallaþol,  samstarf ESB og Atlantshafsbandalagsins og margt fleira. Hún er mikilvægt innlegg í umræðu um áfallaþol orku- og veituinnviða sem Samorka hefur mjög látið sig varða, m.a. með nýlegri heimsókn stjórnar og starfsmanna í höfuðstöðvar NATO í Brussel.  Með því að ýta á hlekkinn hér að neðan er hægt að hlaða niður og lesa skýrsluna í heild sinni og sömuleiðis lesa fréttatilkynningu Eurelectric.

https://www.eurelectric.org/news/battle-tested-electricity-system/: Nýjar ógnir kalla á nýja hugsun og aðgerðir segir Eurelectric í skýrslu um áfallaþol raforkuinnviða

Samorka heimsótti nærri 100 ára franska vatnsaflsvirkjun í Rín á Eurelectric-fundi

Fulltrúi Samorku sótti fund í vinnuhópi Eurelectric um nýtingu vatnsafls til orkuframleiðslu, sem fram fór í Frakklandi 11.-12. febrúar.  Fundargestir fóru m.a. í heimsókn í Kembs-virkjunina í Rín sem franski orkurisinn EDF rekur. Hún er nærri því 100 ára gömul en í fullum rekstri og er jafnframt stjórnstöð fyrir fleiri virkjanir á vegum EDF í ánni.

Samorka leggur áherslu á öflugt alþjóðlegt samstarf, aðildarfyrirtækjum til hagsbóta. Liður í því er að efla enn frekar tengsl við fyrirtæki í Evrópu sem nýta vatnsafl til orkuframleiðslu og sömuleiðis hagsunasamtök á þessu sviði.  Samorka tekur nú þegar virkan þátt í starfi Eurelectric, m.a. í vinnuhópum á vegum samtakanna. Óli Grétar Blöndal Sveinsson, forstöðumaður í þróun vatnsafls hjá Landsvirkjun, er fastur fulltrúi í vatnsaflshópi Eurelectric en Sveinn Helgason, verkefnisstjóri erlends samstarfs, hljóp í skarðið fyrir Óla á þessum fundi í Frakklandi.

Uppsett afl í Kembs-virkjuninni, nálægt frönsku borginni Mulhouse og skammt fyrir sunnan Basel í Sviss, er um 160 MW en virkjunin var tekin í notkun árið 1932. Alls rekur EDF 10 vatnsaflsvirkjanir í Rín, þessu 1230 km langa stórfljóti. sem rennur i gegnum sex lönd, Sviss, Liechtenstein, Austurríki, Frakkland, Þýskaland og Holland. Rín er í senn orkuuppspretta og samgönguæð og því afar mikilvæg fyrir efnahags- og atvinnulíf í nálægum löndum. EDF sér líka um rekstur skipastiga nálægt virkjunum sínum í ánni og liðkar einnig fyrir fiskigengd með nauðsynlegum mannvirkjum, s.s. fiskistigum.

Vatnsafl er framarlega í flokki þeirra endurnýjanlegu orkugjafa sem knýja áfram orkuskipti, hér á landi og á alþjóðavísu. Það er líka mikilvægt fyrir stöðugt framboð á raforku, orkuöryggi og sveigjanleika. Fyrirtæki innan vébanda Samorku hafa áratuga reynslu af því að virkja íslensk vatnsföll og eru stöðugt að sækja fram í orkuöflun og nýsköpun. Vatnsafl er  burðarstoð í íslensku orkukerfi og þannig er  um 70% rafmagns hér á landi framleitt í vatnsaflsvirkjunum.  

Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

Áfallaþol orku- og veituinnviða og orkuöryggi voru í brennidepli þegar stjórn Samorku heimsótti höfuðstöðvar Atlantshafsbandalagsins í ferð til Brussel 4.-5. febrúar s.l. Stjórnin fór einnig í Evrópuþingið til að kynna sér gangverk Evrópusambandsins, með sérstakri áherslu á orku- og veitumál. Hún ræddi sömuleiðis helstu áherslur í hagsmunagæslu íslenskra stjórnvalda gagnvart ESB við embættismenn í sendiráði Íslands í Brussel. 

„Þessi ferð til Brussel var lærdómsrík og dýrmætt að hitta sérfræðinga hjá Atlantshafsbandalaginu til að fræðast um stefnu og aðgerðir bandalagsins í að efla áfallaþol og orkuöryggi. Samorka leggur  þunga áherslu á vernd ómissandi innviða sem félagsmenn okkar eru ábyrgir fyrir, bæði í orku- og veitugeiranum, enda varðar það þjóðaröryggi,“ sagði Sólrún Kristjánsdóttir, formaður stjórnar Samorku.  Fastanefnd Íslands hjá Atlantshafsbandalaginu tók vel á móti stjórninni sem átti m.a. gagnlegan fund með Jörundi Valtýssyni sendiherra og fastafulltrúa Íslands hjá NATO og fleirum úr fastanefndinni. 

„Samstarf við evrópsk nágrannaríki okkar og hagsmunagæsla gagnvart íslenskum hagsmunum í Brussel er mikilvægt fyrir Samorku. Heimsóknin til Brussel er liður í þeirri vegferð,“ sagði Finnur Beck framkvæmdastjóri Samorku sem einnig var með í ferðinni ásamt Katrínu Helgu Hallgrímsdóttur lögfræðingi samtakanna. „Lög og reglur Evrópusambandsins sem innleiddar eru í íslenska löggjöf í gegnum EES-samninginn hafa mikil áhrif á starfsumhverfi orku- og veitufyrirtækja hér á landi. Því var það rökrétt skref að kynna sér starfsemi Evrópuþingsins sem setur einmitt þá löggjöf ásamt ráðherraráði ESB,“ bætti Finnur við en Samorkuhópurinn átti fund með Barry Andrews Evrópuþingmanni frá Írlandi sem setið hefur í orkunefnd þingsins. 

Samorka steig það skref 1. apríl s.l. að ráða til starfa Svein Helgason sem verkefnisstjóra alþjóðlegs samstarfs með aðsetur á Norrænu orkuskrifstofunni í Brussel. Sveinn hefur það verkefni að efla enn frekar hagsmunagæslu Samorku í Evrópumálum og miðla upplýsingum heim til Íslands. Hann á m.a. í góðu samstarfi við sendiráð Íslands þar sem Samorkuhópurinn fór yfir nokkur af brýnustu hagsmunamálunum á þessu sviði með sérfræðingum og embættismönnum íslenskra stjórnvalda. Þar má nefna tilskipanir ESB um orku og fráveitumál, væntanlega aðgerðaáætlun um eflingu jarðhita og stefnu um viðnámsþrótt vatns. Stefán Haukur Jóhannesson sendiherra Íslands í Brussel hitti svo hópinn síðdegis undir lok viðburðaríkrar dagskrár sem er gott veganesti fyrir ársfund Samorku 17. mars og aðalfund 25. mars. Stjórnin hélt einmitt sinn reglulega fund þann 4. febrúar í Brussel, til að undirbúa starfið fram undan og ræða önnur mál. 

Í stjórn Samorku sitja Sólrún Kristjánsdóttir formaður og framkvæmdastýra Veitna, Árni Hrannar Haraldsson, framkvæmdastjóri Orku náttúrunnar, Aðalsteinn Þórhallsson framkvæmdastjóri HEF, Guðlaug Sigurðardóttir framkvæmdastjóri fjármála og árangurs hjá Landsneti, Magnús Kristjánsson framkvæmdastjóri Orkusölunnar, Páll Erland framkvæmdastjóri HS-veitna og Ríkarður Ríkarðsson framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar og nýsköpunar hjá Landsvirkjun. 

Hér má lesa um mikilvægi áfallaþols fyrir Atlantshafsbandalagið og aðildarríki þess.

https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/resilience-civil-preparedness-and-article-3: Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

Hér má lesa um mikilvægi orkuöryggis fyrir Atlantshafsbandalagið og aðildarríki þess.

https://www.nato.int/en/what-we-do/wider-activities/energy-security: Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

ESB-styrkir til að efla áfallaþol í boði fyrir íslensk orku- og veitufyrirtæki

Evrópusambandið hefur opnað fyrir umsóknir um styrki upp á samtals 15 milljónir evra, jafnvirði um 2.2 milljarða króna, úr Internal Security Fund (ISF) til að styðja við innleiðingu CER-tilskipunarinnar um áfallaþol ómissandi innviða. (Critical Entities Resilience). Markmiðið er að styrkja þetta áfallaþol gagnvart ýmiskonar fjölþáttaógnum og kerfislægum truflunum. Ísland er fullgilt þátttökuland í þessu ferli og því geta íslenskir aðilar, þ.á.m. orku- og veitufyrirtæki sótt um þessa styrki og tekið þátt í verkefnum sem þeim tengjast.

Evrópusambandið segir það forgangsmál að styrkja áfallaþol ómissandi innviða í samræmi við á stefnumótun sem það hefur sett fram. Árangur á þessu sviði skipti höfuðmáli fyrir efnahag og samfélög í aðildarríkjunum. Daglegt líf byggist m.a. á öruggu framboði orku og drykkjarvatns, auk heilbrigðis- og fjármálaþjónustu, samgangna og fleiri þátta. Samorka og aðildarfyrirtæki samtakanna hafa lagt mikla áherslu á umræðu og stefnumótun um aukið áfallaþol og íslenskt stjórnvöld hafa einnig stigið skref í þessa átt, m.a. með útgáfu á áfangaskýrslu um samfélagslegt áfallaþol á grundvelli sjö viðmiða Atlantshafsbandalagsins.

Frestur til að skila inn umsóknum í Internal Security Fund Evrópusambandsins rennur út 31. mars n.k..  Mat umsókna fer fram í apríl og maí og tilkynnt verður um niðurstöður í júní.

Hér að neðan er hægt að lesa fréttatilkynningu Evrópusambandsins þar sem finna má hlekki á frekari upplýsingar, þar á meðal umsóknargátt og hægt er að nálgast skýrsluna í heild sinni á netinu.

https://home-affairs.ec.europa.eu/news/commission-provide-eur-15-million-support-critical-entities-resilience-2025-12-10_en: ESB-styrkir til að efla áfallaþol í boði fyrir íslensk orku- og veitufyrirtæki

Samorka, HS Orka, Landsvirkjun og Veitur styðja ákall EGEC til ESB um öfluga jarðhitaáætlun

Samorka, HS Orka, Landsvirkjun og Veitur eru meðal þeirra sem skrifa undir bréf EGEC , European Geothermal Energy Council, til framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um að stórefla nýtingu jarðhita í Evrópu með sérstakri aðgerðaáætlun sem framkvæmdastjórnin er nú með í smíðum.

Bréfið var sent 11. desember s.l. og stílað á Dan Jørgensen orkumálastjóra ESB og fleiri háttsetta embættismenn í framkvæmdastjórninni. Undir það skrifar fjöldi fyrirtækja, stofnana og samtaka um alla Evrópu. EGEC minnir á að jarðhiti hafi mikla möguleika á að styrkja orkuöryggi Evrópu, auka samkeppnishæfni álfunnar og lækka orkuverð til almennings.  Aðgerðaáætlunin um nýtingu jarðhita á að vera hluti af svokallaðri „Heating and Cooling Strategy“ sem Evrópusambandið hyggst birta á fyrsta ársfjórðungi 2026.

Í bréfinu er lögð áhersla á að með skýrri stefnumótun og pólitískum skuldbindingum ráðamanna sé hægt að auka fjárfestingar, efla nýsköpun og einfalda ferli leyfisveitinga til að jarðhiti verði ein af forsendum fyrir orkuskiptum í Evrópu og orkusjálfstæði álfunnar.

Samorka er aðili að EGEC og tekur virkan þátt í starfi samtakanna auk þess að miðla upplýsingum af þessum vettvangi til aðildarfyrirtækja sem nýta jarðhita til orkuöflunar og vinnslu. Ráðstefnan Our Climate Future í Brussel í haust beindi einnig sjónum að forystuhlutverki Íslands í jarðhitanýtingu með þátttöku fulltrúa íslenskra fyrirtækja, Jóhanns Páls Jóhannssonar umhverfis- orku- og loftslagsráðherra og Dan Jørgensen orkumálastjóra ESB, auk margra fleiri.

Sjá einnig heimasíðu EGEC: https://www.egec.org/news/ : Samorka, HS Orka, Landsvirkjun og Veitur styðja ákall EGEC til ESB um öfluga jarðhitaáætlun

ESB kynnir viðamiklar tillögur um eflingu flutnings- og dreifikerfis raforku

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins kynnti í dag umfangsmikla stefnumótun og aðgerðir til að efla flutnings- og dreifikerfi raforku í álfunni. „European Grids Package“ er yfirskrift þessara tillagna sem m.a. fela í sér breytingar á tilskipunum ESB. „Samtengd og samtvinnað orkukerfi er grundvöllur sterkrar og sjálfstæðrar Evrópu,“ er haft eftir Dan Jørgensen orkumálastjóra ESB í fréttatilkynningu. Teresa Ribera, einn varaforseta framkvæmdastjórnarinnar segir markmiðið að allir hlutar Evrópu uppskeri ávinning af orkubyltingunni með ódýrari og hreinni orku, minna þurfi að treysta á innflutt jarðefnaeldsneyti, orkuöryggi aukist og sömuleiðis viðnám gegn verðsveiflum.

Framkvæmdastjórnin gerir ráð fyrir að fjárfesta þurfi um 1.2 trilljónir Evra í flutnings- og dreifikerfi raforku á næstu fimmtán árum, stórefla þurfi flutning á rafmagni yfir landamæri og einnig byggja upp dreifiveitur. Í því skyni eru lagðar fram tillögur um hvernig ýta megi undir fjárfestingar ásamt því að efla áfallaþol og öryggi þessara innviða. ESB leggur líka mikla áherslu á að hraða leyfisveitingum vegna uppbyggingar flutnings- og dreifikerfisins og verkefna á sviði endurnýjanlegrar orku. Markmiðið er að leyfisveitingaferlið taki almennt ekki lengri tíma en tvö ár og hámark þrjú ár í flóknari verkefnum. Þetta er áskorun sem er svo sannarlega fyrir hendi hér á landi og þannig ályktaði aðalfundur Samorku fyrr á þessu ári um nauðsyn þess að bæta stjórnsýslu, og stytta leyfisveitingaferla uppbyggingu orku- og veituinnviða. 

Framkvæmdastjórn ESB leggur til breytingar á gildandi tilskipunum m.a. um endurnýjanlega orku. Þessar löggjafartillögur fara  nú fyrir Evrópuþingið og ráðherraráð Evrópusambandsins (Council). Jafnframt ætlar framkvæmdastjórnin að vinna náið með aðildarríkjum ESB og öðrum haghöfum til að hrinda í framkvæmd orkuverkefnum sem ná yfir landamæri. Þessar aðgerðir og stefnumótun eiga einnig að styrkja aukna samvinnu við ríki utan ESB, þar á meðal á Evrópska efnahagssvæðinu. Samorka mun fylgjast grannt með þessu máli enda hafa breytingar á löggjöf og reglum ESB áhrif á starfsumhverfi íslenskra orku- og veitufyrirtækja þegar þær eru teknar upp í samninginn um Evrópska Efnahagssvæðið (EES) og innleiddar í íslenska löggjöf.

Fréttatilkynningu ESB um „European Grids Package“ og hlekkir á meðfylgjandi skjöl er að finna hér:

Commission proposes upgrade of the EU’s energy infrastructure to lower bills and boost independence: ESB kynnir viðamiklar tillögur um eflingu flutnings- og dreifikerfis raforku

Vatn og viðnámsþróttur þess í forgangi hjá ESB

Mikil þátttaka var í „Water Resilience Forum,“ ráðstefnu á vegum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins í Brussel þann 8. desember, þar sem rætt var um hvernig tryggja megi íbúum Evrópu aðgang að nægu og góðu vatni. Umhverfismálastjóri Evrópusambandsins, Jessika Roswall, lagði áherslu á að vatnið væri eitt af helstu forgangsmálum framkvæmdastjórnarinnar, Í sama streng tók Teresa Ribera, varaforseti og benti á hvernig vatn væri einn af hornsteinum í hreinni iðnaðaruppbyggingu í álfunni.

Aðrir frummælendur töluðu um hvernig flóð en einnig þurrkar og vatnsskortur væru meðal áskorana í Evrópu, nokkuð sem yrði að skoða í ljósi loftslagsbreytinga. Hinsvegar þyrftum við líka að nýta vatnsauðlindir okkar með skilvirkari hætti. Gestir á ráðstefnunni heyrðu líka reynslusögu frá Svíþjóð þar sem vatnsból mengaðist með alvarlegum afleiðingum fyrir íbúa.

Veitufyrirtæki innan vébanda Samorku leggja áherslu á örygga og góða þjónustu, verndun vatnsbóla og nýsköpun. Samorka tekur líka virkan þátt í starfi EurEau, samtaka fyrirtæki á þessu sviði í Evrópu, sem eru með höfuðstöðvar í Brussel.

Ráðstefnan „Water Resilence Forum“ er haldin í framhaldi af stefnumótun Evrópusambandsins um viðnámsþrótt vatns „Water Resilence Strategy.“ Ljóst er að mörg krefjandi verkefni eru framundan á þessu sviði enda er vatnið lífæð okkar allra. Lög og reglur sem verða til á vettvangi Evrópusambandsins hafa áhrif á starfsumhverfi íslenskra veitufyrirtækja sem sjá almenningi og fyrirtækjum fyrir drykkjarvatni en sinna líka fráveitu. Samorka fylgist því grannt með þessum viðfangsefnum og liður í þeirri vinnu var að sækja þessa ráðstefnu í Brussel.

Orkuskipti, áfallaþol og samkeppnishæfni í brenndidepli á orkuráðstefnu ESB og Noregs

Orkuskipti með áfallaþol og samkeppnishæfni í brennidepli var yfirskrift sjöundu orkuráðstefnu Evrópusambandsins og Noregs sem fulltrúi Samorku sat í Brussel 21. nóvember s.l. Fulltrúar ESB og norskra stjórnvalda lögðu þar áherslu á mikilvægi samstarfs þessara aðila í orkumálum sem eina af megin forsendunum fyrir orkuöryggi Evrópu.

Anders Eide, sendiherra Noregs gagnvart ESB bauð gesti velkomna en síðan tók til máls Dan Jørgensen orkumálastjóri ESB. Hann lagði áherslu á að Noregur væri mikilvægur samstarfsaðili ESB í orkumálum, m.a. stærsti seljandinn á gasi til aðildarríkja sambandsins, að ógleymdri olíu. Jørgensen ræddi líka um væntanlegar tillögur framkvæmdastjórnar ESB um uppbyggingu flutnings- og dreifikerfis raforku – svokallaðan „EU Grid Package.“ Terje Aasland orkumálaráðherra Noregs sagði í sinni ræðu að orkuskiptin yrðu að eiga sér stað jafnt og þétt með nýsköpun og samvinnu að leiðarljósi. „Orka er velsæld – orka er öryggi“ sagði Aasland. Orkumálastjórinn og ráðherrann áttu einnig fund sama dag og ráðstefnan var haldin.

Pablo Hevia-Koch frá Alþjóðaorkumálastofnuninni (IEA) beindi síðan sjónum að öld raforkunnar sem nú væri að renna upp. Hún myndi byggjast á því hversu hratt væri hægt að byggja upp flutningskerfi og tengingar milli landa. Í þrennum pallborðsumræðum var rætt um styrkingu áfallaþols í orkugeiranum, mikilvægi markaðslausna í viðskiptum með rafmagn og verkefni í kolefnisbindingu. Þar tóku þátt fulltrúar norskra orkufyrirtækja, alþjóðastofnana á borð við ESB og NATO en einnig fleiri sérfræðingar og fulltrúar hagsmunasamtaka.

Samorka vinnur náið með Renewables Norway og öðrum norrænum samtökum í orkugeiranum á Norrænu orkuskrifstofunni í Brussel. Ráðstefnan var gott tækifæri til að fræðast um helstu áskoranir og tækifæri í samskiptum ESB og Noregs og hvaða máli þetta samstarf skiptir í alþjóða- og öryggismálum, m.a. fyrir Ísland.

Hér er hægt að lesa meira um dagskrá ráðstefnunnar og viðfangsefni:

7th EU-Norway energy conference: Navigating the energy transition with resilience and competitiveness in focus – Energy: Orkuskipti, áfallaþol og samkeppnishæfni í brenndidepli á orkuráðstefnu ESB og Noregs