Fréttir

Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

Áfallaþol orku- og veituinnviða og orkuöryggi voru í brennidepli þegar stjórn Samorku heimsótti höfuðstöðvar Atlantshafsbandalagsins í ferð til Brussel 4.-5. febrúar s.l. Stjórnin fór einnig í Evrópuþingið til að kynna sér gangverk Evrópusambandsins, með sérstakri áherslu á orku- og veitumál. Hún ræddi sömuleiðis helstu áherslur í hagsmunagæslu íslenskra stjórnvalda gagnvart ESB við embættismenn í sendiráði Íslands í Brussel. 

„Þessi ferð til Brussel var lærdómsrík og dýrmætt að hitta sérfræðinga hjá Atlantshafsbandalaginu til að fræðast um stefnu og aðgerðir bandalagsins í að efla áfallaþol og orkuöryggi. Samorka leggur  þunga áherslu á vernd ómissandi innviða sem félagsmenn okkar eru ábyrgir fyrir, bæði í orku- og veitugeiranum, enda varðar það þjóðaröryggi,“ sagði Sólrún Kristjánsdóttir, formaður stjórnar Samorku.  Fastanefnd Íslands hjá Atlantshafsbandalaginu tók vel á móti stjórninni sem átti m.a. gagnlegan fund með Jörundi Valtýssyni sendiherra og fastafulltrúa Íslands hjá NATO og fleirum úr fastanefndinni. 

„Samstarf við evrópsk nágrannaríki okkar og hagsmunagæsla gagnvart íslenskum hagsmunum í Brussel er mikilvægt fyrir Samorku. Heimsóknin til Brussel er liður í þeirri vegferð,“ sagði Finnur Beck framkvæmdastjóri Samorku sem einnig var með í ferðinni ásamt Katrínu Helgu Hallgrímsdóttur lögfræðingi samtakanna. „Lög og reglur Evrópusambandsins sem innleiddar eru í íslenska löggjöf í gegnum EES-samninginn hafa mikil áhrif á starfsumhverfi orku- og veitufyrirtækja hér á landi. Því var það rökrétt skref að kynna sér starfsemi Evrópuþingsins sem setur einmitt þá löggjöf ásamt ráðherraráði ESB,“ bætti Finnur við en Samorkuhópurinn átti fund með Barry Andrews Evrópuþingmanni frá Írlandi sem setið hefur í orkunefnd þingsins. 

Samorka steig það skref 1. apríl s.l. að ráða til starfa Svein Helgason sem verkefnisstjóra alþjóðlegs samstarfs með aðsetur á Norrænu orkuskrifstofunni í Brussel. Sveinn hefur það verkefni að efla enn frekar hagsmunagæslu Samorku í Evrópumálum og miðla upplýsingum heim til Íslands. Hann á m.a. í góðu samstarfi við sendiráð Íslands þar sem Samorkuhópurinn fór yfir nokkur af brýnustu hagsmunamálunum á þessu sviði með sérfræðingum og embættismönnum íslenskra stjórnvalda. Þar má nefna tilskipanir ESB um orku og fráveitumál, væntanlega aðgerðaáætlun um eflingu jarðhita og stefnu um viðnámsþrótt vatns. Stefán Haukur Jóhannesson sendiherra Íslands í Brussel hitti svo hópinn síðdegis undir lok viðburðaríkrar dagskrár sem er gott veganesti fyrir ársfund Samorku 17. mars og aðalfund 25. mars. Stjórnin hélt einmitt sinn reglulega fund þann 4. febrúar í Brussel, til að undirbúa starfið fram undan og ræða önnur mál. 

Í stjórn Samorku sitja Sólrún Kristjánsdóttir formaður og framkvæmdastýra Veitna, Árni Hrannar Haraldsson, framkvæmdastjóri Orku náttúrunnar, Aðalsteinn Þórhallsson framkvæmdastjóri HEF, Guðlaug Sigurðardóttir framkvæmdastjóri fjármála og árangurs hjá Landsneti, Magnús Kristjánsson framkvæmdastjóri Orkusölunnar, Páll Erland framkvæmdastjóri HS-veitna og Ríkarður Ríkarðsson framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar og nýsköpunar hjá Landsvirkjun. 

Hér má lesa um mikilvægi áfallaþols fyrir Atlantshafsbandalagið og aðildarríki þess.

https://www.nato.int/en/what-we-do/deterrence-and-defence/resilience-civil-preparedness-and-article-3: Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

Hér má lesa um mikilvægi orkuöryggis fyrir Atlantshafsbandalagið og aðildarríki þess.

https://www.nato.int/en/what-we-do/wider-activities/energy-security: Stjórn Samorku kynnti sér áfallaþol innviða, NATO og Evrópuþingið í heimsókn til Brussel 

Uppselt á vöru- og þjónustusýningu fagþings Samorku

Fagþing hita-, vatns- og fráveitna 2026 verður haldið í Hljómahöll í Reykjanesbæ dagana 7. – 8. maí. Öflug vöru- og þjónustusýning er fastur liður á fagþinginu og var eftirspurnin eftir básum mikil um leið og þeir fóru í sölu. Allir básar seldust upp samdægurs og ljóst að alls verða 12 fyrirtæki sem kynna vörur sínar og þjónustu til gesta þingsins og komust færri að en vildu.

Gestir fagþingsins eru starfsfólk frá aðildarfyrirtækjum Samorku í hita-, vatns- og fráveitustarfsemi, ráðgjöf og fleira. Aðsókn á þing hjá Samorku hafa farið vaxandi ár frá ári enda hafa þau fest sig í sessi sem hápunktur fræðslu- og þekkingarmiðlunar fyrir aðildarfyrirtæki Samorku. 

Næsta fagþing Samorku verður fagþing rafmagns í maí 2027. Þar verður einnig vöru- og þjónustusýning. Þeir sem hafa áhuga á að vera með bás þar, geta haft samband við hafdis(hja)samorka.is og komist á póstlista þegar sala bása hefst.

Ómissandi innviðir eru hluti vígvallar Evrópu


„Áfallaþol Íslands í nýrri heimsmynd“ var yfirskrift opins fundar sem Varðberg, dómsmálaráðuneytið og utanríkisráðuneytið efndu til í dag, 29. janúar, í Norræna húsinu. Þar var sjónum m.a. beint að áfangaskýrslu stjórnvalda sem byggir á sjö grunnviðmiðum Atlantshafsbandalagsins um áfallaþol.


Orku- og veituinnviðir voru mjög í brennidepli á fundinum en meðal frummælenda var Sólrún Kristjánsdóttir framkvæmdastýra Veitna og stjórnarformaður Samorku. „Ómissandi innviðir eru orðnir hluti af vígvellinum í Evrópu,“ sagði Sólrún og lýsti þeim fjölþáttaógnum sem steðja að innviðum og fyrirtækjum á þessu sviði.

„Viðnámsþol er ekki bara viðbragð því forvarnir eru líka mikilvægar,“ bætti Sólrún við. Hún lagði áherslu á að Samorka væri tilbúin til samstarfs enda áfallaþol ein af grunnforsendum þjóðaröryggis.

Hins vegar þyrftu fyrirtæki í þessum geira að hafa umboð og leyfi til byggja upp nauðsynlegar forvarnir því slys eða óhöpp gætu valdið miklum skaða ef ekkert væri að gert. „Við þurfum lagaumboð, fjármagn og samstarf við stjórnvöld,“ sagði stjórnarformaður Samorku að lokum í sínu ávarpi.

Rannsóknasjóður HS Orku styrkir rannsóknarverkefni

Rannsóknasjóður HS Orku veitir styrki til afmarkaðra rannsóknarverkefna sem hafa skírskotun til starfsemi fyrirtækisins og/eða til sjálfbærniáherslna HS Orku. Sagt er frá því á vef HS orku að markmið sjóðsins sé að efla þekkingu innan fyrirtækisins og stuðla að framförum og nýsköpun í starfseminni. 

Næsta úthlutun fer fram vorið 2026. Opið er fyrir umsóknir frá 15. janúar til 15. febrúar 2026. 

Úthlutunarviðmið

Rannsóknasjóðurinn styður verkefni á efri stigum háskólanáms, þ.e. meistara- eða doktorsstigi, samstarfsverkefni við þekkingarstofnanir (s.s. háskóla, háskólasetur, náttúrufræðistofur og aðrar stofnanir) eða aðra aðila; einstaklinga, hópa, smærri fyrirtæki, sjálfseignarstofnanir eða félagasamtök. Verkefni geta ýmist verið að frumkvæði HS Orku eða utanaðkomandi aðila.

Fagráð sjóðsins metur umsóknir jafnt frá innlendum sem erlendum aðilum. Verkefnin geta snúið sérstaklega að íslenskum málefnum og aðstæðum, haft tengingu við staðbundna starfsemi HS Orku eða haft þekkingarfræðilegt gildi óháð landsvæði. Við val á verkefnum er einnig litið til þeirra heimsmarkmiða sem HS Orka hefur valið sér.

Viðfangsefni sem koma til greina geta t.d. tengst jarðvísindum, verkfræði, tæknifræði, vélfræði, rafiðnum, málmiðnum, endurnýjanlegri orkuframleiðslu, náttúrufræðum og líffræðilegri fjölbreytni, sjálfbærni og umhverfismálum (t.a.m. loftslagsmálum), jafnrétti og samfélagsmálum, kortagerð og kortlagningu. Tekið er fram að listinn er ekki tæmandi.

Styrkumsóknir sem koma almennt ekki til greina:

  • Sjóðurinn veitir ekki styrki vegna markaðsstarfs
  • Sjóðurinn veitir almennt ekki styrki fyrir námsgjöldum, rekstri eða ferðum. Rekstrar- eða ferðakostnaður getur þó eftir atvikum verið hluti af framkvæmd verkefna sem sjóðurinn styður.
  • Sjóðurinn veitir ekki styrki til verkefna sem falla betur að úthlutunarviðmiðum Samfélagssjóðs HS Orku, sjá hér.

Almennar fyrirspurnir berist rafrænt til rannsoknarsjodur(hja)hsorka.is.

Umsóknarhlekkur rannsóknasjóðsins er hér 

Sjóður til að styðja við rafvæðingu iðnaðarferla

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur hafið tilraunaútboð fyrir Nýsköpunarsjóð em er sérstaklega ætlað að styðja rafvæðingu iðnaðarferla fyrir framleiðslu á vinnsluhita (IF25 Heat Auction). Umsóknarfrestur er til 19. febrúar kl. 16:00 að íslenskum tíma (17:00 CET).

Alls á að úthluta einum milljarði evra til verkefna sem miða að því að rafvæða iðnaðarferla sem nota jarðefnaeldsneyti (til dæmis vegna bræðslu, þurrkun, mótun og pressun, gufuframleiðslu og fleira) eða í aðrar beinar lausnir fyrir endurnýjanlegan varma.

Þar undir falla meðal annars varmadælur, rafkatlar, viðnáms- og spanhitun, plasmalausnir auk sólar- og jarðvarmalausna. Sérstök áhersla er lögð á lausnir sem geta aukið sveigjanleika og dregið úr raforkunotkun á álagstímum. Því eru blandaðar (hybrid) lausnir einnig styrkhæfar.

  • Orkufyrirtæki geta sótt um fyrir hönd iðnaðarviðskiptavina sinna eða í samstarfi við viðskiptavini (og aðila sem bjóða upp á orkugeymslu).
  • Verkefni af öllum stærðum og úr öllum iðnaðargeirum innan Evrópska efnahagssvæðisins eru styrkhæf.
  • Útboðið byggir á samkeppnisfyrirkomulagi samkvæmt „pay-as-bid“ líkani, þar sem stuðningur er veittur í formi fastrar álagsgreiðslu á hvert tonn af losun CO₂ sem komið er í veg fyrir, í allt að fimm ár. Styrkurinn getur meðal annars staðið undir fjárfestingarkostnaði (CAPEX), undirbúnings-/þróunarkostnaði (DEVEX) og rekstrarkostnaði (OPEX).

Euerelectric hefur tekið saman myndband til að glöggva sig á styrkhæfum verkefnum. Það má sjá á LinkedIn síðu samtakanna

Allar nánari upplýsingar og umsóknir

ESB-styrkir til að efla áfallaþol í boði fyrir íslensk orku- og veitufyrirtæki

Evrópusambandið hefur opnað fyrir umsóknir um styrki upp á samtals 15 milljónir evra, jafnvirði um 2.2 milljarða króna, úr Internal Security Fund (ISF) til að styðja við innleiðingu CER-tilskipunarinnar um áfallaþol ómissandi innviða. (Critical Entities Resilience). Markmiðið er að styrkja þetta áfallaþol gagnvart ýmiskonar fjölþáttaógnum og kerfislægum truflunum. Ísland er fullgilt þátttökuland í þessu ferli og því geta íslenskir aðilar, þ.á.m. orku- og veitufyrirtæki sótt um þessa styrki og tekið þátt í verkefnum sem þeim tengjast.

Evrópusambandið segir það forgangsmál að styrkja áfallaþol ómissandi innviða í samræmi við á stefnumótun sem það hefur sett fram. Árangur á þessu sviði skipti höfuðmáli fyrir efnahag og samfélög í aðildarríkjunum. Daglegt líf byggist m.a. á öruggu framboði orku og drykkjarvatns, auk heilbrigðis- og fjármálaþjónustu, samgangna og fleiri þátta. Samorka og aðildarfyrirtæki samtakanna hafa lagt mikla áherslu á umræðu og stefnumótun um aukið áfallaþol og íslenskt stjórnvöld hafa einnig stigið skref í þessa átt, m.a. með útgáfu á áfangaskýrslu um samfélagslegt áfallaþol á grundvelli sjö viðmiða Atlantshafsbandalagsins.

Frestur til að skila inn umsóknum í Internal Security Fund Evrópusambandsins rennur út 31. mars n.k..  Mat umsókna fer fram í apríl og maí og tilkynnt verður um niðurstöður í júní.

Hér að neðan er hægt að lesa fréttatilkynningu Evrópusambandsins þar sem finna má hlekki á frekari upplýsingar, þar á meðal umsóknargátt og hægt er að nálgast skýrsluna í heild sinni á netinu.

https://home-affairs.ec.europa.eu/news/commission-provide-eur-15-million-support-critical-entities-resilience-2025-12-10_en: ESB-styrkir til að efla áfallaþol í boði fyrir íslensk orku- og veitufyrirtæki

Kafað dýpra í Orkuspá Íslands

Samorka býður til opins tæknifundar þar sem kafað verður dýpra í Orkuspá Íslands, sem kom út á vegum Umhverfis- og orkustofnunar, Landsnets og Raforkueftirlitsins á dögunum.

Fundurinn verður haldinn þann 21. janúar kl. 14 á Hilton Reykjavík Nordica.

Hvað felst í Orkuspá Íslands og hversu mikið má lesa út úr henni? Á fundinum köfum við dýpra í spána, ferlið á bak við hana og þær forsendur sem móta niðurstöðurnar.

Spáin dregur upp mynd af stöðu orkumála og kallar á umræðu um hvernig hún er túlkuð og hvaða hlutverki hún gegnir í stefnumótun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Á fundinum verður farið meira í tæknilegar hliðar orkuspárinnar og er opinn öllum áhugasömum sem vilja skilja orkuspána betur og taka þátt í upplýstri umræðu.

Fram koma:

Jón Ásgeir Haukdal Þorvaldsson – Teymisstjóri í Teymi orkuskipta og orkunýtni hjá Umhverfis- og orkustofnun

Arngunnur Einarsdóttir – Sérfræðingur í þróun á viðskiptaumhverfi hjá Landsneti

Ingvar Þór Þorsteinsson – Sérfræðingur á skrifstofu forstjóra hjá Umhverfis- og orkustofnun

Við vonumst eftir lifandi umræðum á fundinum og við hvetjum því fundargesti að bera upp spurningar.

Boðið verður upp á streymi frá fundinum og verður líka hægt að spyrja spurninga þaðan.

Óskað er eftir skráningu á fundinn í skráningarformið hér fyrir neðan svo hægt sé að áætla veitingar og fjölda sæta, þau sem ætla eingöngu að horfa í streymi eru beðin um að haka í þann möguleika. Hlekkur á streymið verður svo sendur þegar nær dregur á netföng þeirra sem skrá sig.

    Ég fylgist eingöngu með í streymi

    Opið fyrir umsóknir um styrki til fráveituframkvæmda

    Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur opnað fyrir umsóknir sveitarfélaga um styrki til fráveituframkvæmda. Umsóknarfrestur vegna styrkjanna er til og með 9. febrúar 2026.

    Skilyrði fyrir styrkveitingu er að fráveituframkvæmdin sé áfangi í heildarlausn á fráveitumálum sveitarfélags í samræmi við áætlun sem hlotið hefur samþykki umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins.

    Styrkhæfar fráveituframkvæmdir eru framkvæmdir við safnkerfi fráveitna, hreinsivirki, dælustöðvar og útrásir. Einnig teljast styrkhæfar framkvæmdir við hreinsun ofanvatns, svo sem til að draga úr mengun af völdum örplasts en rannsóknir hafa sýnt að megnið af örplastmengun berst til sjávar með ofanvatni. Meðal skilyrða fyrir að fráveituframkvæmd teljist styrkhæf er að kostnaður hafi fallið til eftir 1. janúar 2020.

    Umsækjendum er gert að sækja um á rafrænu formi á eyðublaðavef Stjórnarráðsins.

    Nánari upplýsingar má nálgast hjá umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu: urn@urn.is og á vef stjórnarráðsins, stjornarradid.is.

    Menntadagur atvinnulífsins 2026

    Framtíðin kallar. Er menntakerfið að hlusta?

    Á íslenskum vinnustöðum fer fram ómetanleg menntun á hverjum degi. Þar öðlast fólk hæfni í nýrri tækni, þróar aðferðir og skapar verðmæti sem styrkja bæði fyrirtæki og samfélagið í heild. Þessi þekking er mikilvæg auðlind, en hún nýtist ekki til fulls nema með markvissu samstarfi atvinnulífs og menntakerfis.

    Menntadagur atvinnulífsins fer fram á Hilton Reykjavík Nordica þann 11. febrúar frá 13:30 – 16:00, húsið opnar 13:00.

    Menntadagur atvinnulífsins er vettvangur þar sem fyrirtæki, menntastofnanir, stjórnvöld og aðrir hagaðilar koma saman til að ræða hvernig menntun getur betur mætt raunverulegum þörfum framtíðarinnar.

    Menntadagurinn er sameiginlegt verkefni SA og allra aðildarsamtaka þar sem fræðslu- og menntamál atvinnulífsins eru í forgrunni.

    Skráning á Menntadaginn er hafin. Smelltu á slóðina og skráðu þig: Menntadagur atvinnulífsins 2026

    Hafdís Helga ráðin upplýsingafulltrúi Samorku

    Hafdís Helga Helgadóttir hefur verið ráðin upplýsingafulltrúi Samorku. Hafdís kemur til Samorku frá RÚV þar sem hún hefur starfað síðastliðin átta ár við fréttamennsku og fjölbreytta dagskrárgerð, nú síðast sem umsjónarmaður Morgunútvarps Rásar 2.

    Hafdís Helga hefur þegar hafið störf.

    Hafdís er með BA-gráðu í leiklist frá Listaháskóla Íslands. 

    „Orku- og veitumálin eru stórkostlega spennandi um þessar mundir og framtíðin kallar á lifandi og ábyrgt samtal um þau. Ég er bæði glöð og spennt að fá tækifæri til að taka þátt í þeirri umræðu sem upplýsingafulltrúi Samorku. Það er mikill heiður að starfa með öllu því einstaka fagfólki sem vinnur að sjálfbærri framtíð í orku- og veitumálum landsins,“ segir Hafdís.

    Samorka býður Hafdísi hjartanlega velkomna.