Author: Hafdís Helga Helgadóttir

ESB opnar samráðsgátt um framtíðarstefnu í loftslagsmálum

Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur opnað samráðsgátt fyrir nýjan stefnuramma um loftslagsmál eftir 2030 „EU‘s post-2030 climate policy framework.“ Framkvæmdastjórnin hvetur alla haghafa til að koma að sínum sjónarmiðum en gáttin er opin til 4. maí n.k.

Evrópusambandið hefur sett fram það markmið að minnka losun gróðurhúsalofttegunda um 90% árið 2040, miðað við stöðuna árið 1990. Samráðið framundan snýst einnig um loftslagsmarkmið í einstökum aðildarríkjum sem renna út árið 2030 samkvæmt tilkynningu ESB. Markmiðið er að viðhalda sterkum hvötum  til að minnka losun í samræmi við 2040-markmið ESB.

Framkvæmdastjórn ESB hvetur þá sem senda inn umsagnir að þeir leggi sitt af mörkum til að tryggja að framtíðarreglur ESB um loftslagsmál verði sanngjarnar, hagkvæmar og lagaðar að mismunandi aðstæðum í einstökum löndum.  Lög og reglur ESB um loftslagsmál hafa áhrif hér á landi i gegnum innleiðingu þeirra á grundvelli EES-samningsins.

Árangur í loftslagsmálum er samtvinnaður uppbyggingu endurnýjanlegra orkugjafa þar sem íslenski orkugeirinn stendur framarlega.

Hlekkur á tilkynningu framkvæmdastjórnar ESB og samráðsgáttina er hér:

Have your say on the EU’s post-2030 climate policy framework – Climate Action

Móttaka hafin á erindum fyrir Fagþing

Undirbúningur er hafinn fyrir Fagþing Samorku sem verður haldið 7. og 8. maí í Hljómahöll í Reykjanesbæ.

Í ár verður megináherslan á hita-, vatns- og fráveitumál og það fjölbreytta rekstrarumhverfi sem þeim tengist, frá regluverki og rekstri til rannsókna, öryggis og þróunar.

Við óskum nú eftir tillögum að erindum fyrir dagskrá þingsins og hvetjum ykkur eindregið til að senda inn hugmyndir. Hægt er að senda inn tillögu að erindi hér: Tillögur að erindum á Fagþing vatnsmiðla 2026

Þar skal koma fram:
Nafn innsendanda
Fyrirtæki
Netfang innsendanda
Vinnuheiti erindis
Stutt lýsing á innihaldi og áherslum þess

Frestur til að skila inn tillögum er 28. febrúar.

Við hlökkum til að fá fjölbreyttar tillögur og tryggja enn eitt metnaðarfullt og áhugavert fagþing fyrir atvinnugreinina.

Uppselt á vöru- og þjónustusýningu fagþings Samorku

Fagþing hita-, vatns- og fráveitna 2026 verður haldið í Hljómahöll í Reykjanesbæ dagana 7. – 8. maí. Öflug vöru- og þjónustusýning er fastur liður á fagþinginu og var eftirspurnin eftir básum mikil um leið og þeir fóru í sölu. Allir básar seldust upp samdægurs og ljóst að alls verða 12 fyrirtæki sem kynna vörur sínar og þjónustu til gesta þingsins og komust færri að en vildu.

Gestir fagþingsins eru starfsfólk frá aðildarfyrirtækjum Samorku í hita-, vatns- og fráveitustarfsemi, ráðgjöf og fleira. Aðsókn á þing hjá Samorku hafa farið vaxandi ár frá ári enda hafa þau fest sig í sessi sem hápunktur fræðslu- og þekkingarmiðlunar fyrir aðildarfyrirtæki Samorku. 

Næsta fagþing Samorku verður fagþing rafmagns í maí 2027. Þar verður einnig vöru- og þjónustusýning. Þeir sem hafa áhuga á að vera með bás þar, geta haft samband við hafdis(hja)samorka.is og komist á póstlista þegar sala bása hefst.

Ómissandi innviðir eru hluti vígvallar Evrópu


„Áfallaþol Íslands í nýrri heimsmynd“ var yfirskrift opins fundar sem Varðberg, dómsmálaráðuneytið og utanríkisráðuneytið efndu til í dag, 29. janúar, í Norræna húsinu. Þar var sjónum m.a. beint að áfangaskýrslu stjórnvalda sem byggir á sjö grunnviðmiðum Atlantshafsbandalagsins um áfallaþol.


Orku- og veituinnviðir voru mjög í brennidepli á fundinum en meðal frummælenda var Sólrún Kristjánsdóttir framkvæmdastýra Veitna og stjórnarformaður Samorku. „Ómissandi innviðir eru orðnir hluti af vígvellinum í Evrópu,“ sagði Sólrún og lýsti þeim fjölþáttaógnum sem steðja að innviðum og fyrirtækjum á þessu sviði.

„Viðnámsþol er ekki bara viðbragð því forvarnir eru líka mikilvægar,“ bætti Sólrún við. Hún lagði áherslu á að Samorka væri tilbúin til samstarfs enda áfallaþol ein af grunnforsendum þjóðaröryggis.

Hins vegar þyrftu fyrirtæki í þessum geira að hafa umboð og leyfi til byggja upp nauðsynlegar forvarnir því slys eða óhöpp gætu valdið miklum skaða ef ekkert væri að gert. „Við þurfum lagaumboð, fjármagn og samstarf við stjórnvöld,“ sagði stjórnarformaður Samorku að lokum í sínu ávarpi.

Rannsóknasjóður HS Orku styrkir rannsóknarverkefni

Rannsóknasjóður HS Orku veitir styrki til afmarkaðra rannsóknarverkefna sem hafa skírskotun til starfsemi fyrirtækisins og/eða til sjálfbærniáherslna HS Orku. Sagt er frá því á vef HS orku að markmið sjóðsins sé að efla þekkingu innan fyrirtækisins og stuðla að framförum og nýsköpun í starfseminni. 

Næsta úthlutun fer fram vorið 2026. Opið er fyrir umsóknir frá 15. janúar til 15. febrúar 2026. 

Úthlutunarviðmið

Rannsóknasjóðurinn styður verkefni á efri stigum háskólanáms, þ.e. meistara- eða doktorsstigi, samstarfsverkefni við þekkingarstofnanir (s.s. háskóla, háskólasetur, náttúrufræðistofur og aðrar stofnanir) eða aðra aðila; einstaklinga, hópa, smærri fyrirtæki, sjálfseignarstofnanir eða félagasamtök. Verkefni geta ýmist verið að frumkvæði HS Orku eða utanaðkomandi aðila.

Fagráð sjóðsins metur umsóknir jafnt frá innlendum sem erlendum aðilum. Verkefnin geta snúið sérstaklega að íslenskum málefnum og aðstæðum, haft tengingu við staðbundna starfsemi HS Orku eða haft þekkingarfræðilegt gildi óháð landsvæði. Við val á verkefnum er einnig litið til þeirra heimsmarkmiða sem HS Orka hefur valið sér.

Viðfangsefni sem koma til greina geta t.d. tengst jarðvísindum, verkfræði, tæknifræði, vélfræði, rafiðnum, málmiðnum, endurnýjanlegri orkuframleiðslu, náttúrufræðum og líffræðilegri fjölbreytni, sjálfbærni og umhverfismálum (t.a.m. loftslagsmálum), jafnrétti og samfélagsmálum, kortagerð og kortlagningu. Tekið er fram að listinn er ekki tæmandi.

Styrkumsóknir sem koma almennt ekki til greina:

  • Sjóðurinn veitir ekki styrki vegna markaðsstarfs
  • Sjóðurinn veitir almennt ekki styrki fyrir námsgjöldum, rekstri eða ferðum. Rekstrar- eða ferðakostnaður getur þó eftir atvikum verið hluti af framkvæmd verkefna sem sjóðurinn styður.
  • Sjóðurinn veitir ekki styrki til verkefna sem falla betur að úthlutunarviðmiðum Samfélagssjóðs HS Orku, sjá hér.

Almennar fyrirspurnir berist rafrænt til rannsoknarsjodur(hja)hsorka.is.

Umsóknarhlekkur rannsóknasjóðsins er hér 

Opið fyrir umsóknir um styrki til fráveituframkvæmda

Umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytið hefur opnað fyrir umsóknir sveitarfélaga um styrki til fráveituframkvæmda. Umsóknarfrestur vegna styrkjanna er til og með 9. febrúar 2026.

Skilyrði fyrir styrkveitingu er að fráveituframkvæmdin sé áfangi í heildarlausn á fráveitumálum sveitarfélags í samræmi við áætlun sem hlotið hefur samþykki umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins.

Styrkhæfar fráveituframkvæmdir eru framkvæmdir við safnkerfi fráveitna, hreinsivirki, dælustöðvar og útrásir. Einnig teljast styrkhæfar framkvæmdir við hreinsun ofanvatns, svo sem til að draga úr mengun af völdum örplasts en rannsóknir hafa sýnt að megnið af örplastmengun berst til sjávar með ofanvatni. Meðal skilyrða fyrir að fráveituframkvæmd teljist styrkhæf er að kostnaður hafi fallið til eftir 1. janúar 2020.

Umsækjendum er gert að sækja um á rafrænu formi á eyðublaðavef Stjórnarráðsins.

Nánari upplýsingar má nálgast hjá umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytinu: urn@urn.is og á vef stjórnarráðsins, stjornarradid.is.

Hafdís Helga ráðin upplýsingafulltrúi Samorku

Hafdís Helga Helgadóttir hefur verið ráðin upplýsingafulltrúi Samorku. Hafdís kemur til Samorku frá RÚV þar sem hún hefur starfað síðastliðin átta ár við fréttamennsku og fjölbreytta dagskrárgerð, nú síðast sem umsjónarmaður Morgunútvarps Rásar 2.

Hafdís Helga hefur þegar hafið störf.

Hafdís er með BA-gráðu í leiklist frá Listaháskóla Íslands. 

„Orku- og veitumálin eru stórkostlega spennandi um þessar mundir og framtíðin kallar á lifandi og ábyrgt samtal um þau. Ég er bæði glöð og spennt að fá tækifæri til að taka þátt í þeirri umræðu sem upplýsingafulltrúi Samorku. Það er mikill heiður að starfa með öllu því einstaka fagfólki sem vinnur að sjálfbærri framtíð í orku- og veitumálum landsins,“ segir Hafdís.

Samorka býður Hafdísi hjartanlega velkomna.